Kukurydza po burzy - czy położone i połamane rośliny się podniosą?

Silny wiatr, intensywny deszcz lub grad mogą w ciągu kilku minut położyć albo połamać kukurydzę. Widok plantacji po przejściu burzy często wygląda bardzo niepokojąco. Nie każda pochylona roślina oznacza jednak całkowitą utratę plonu.

Kukurydza może ponownie się wyprostować, jeżeli jej łodyga nie została złamana, a roślina nadal jest zielona i aktywnie rośnie. Znacznie poważniejszym problemem jest złamanie łodygi, określane jako green snapping. Taka roślina nie będzie już prawidłowo się rozwijać ani budować plonu.

ZDJĘCIE 2. Kukurydza poburzy - pochylone rośliny na plantacji

Dlaczego kukurydza jest szczególnie narażona na uszkodzenia przed kwitnieniem?

Jednym z najbardziej wrażliwych momentów w rozwoju kukurydzy jest okres bezpośrednio przed kwitnieniem, wiechowaniem i zawiązywaniem ziarniaków.

Rośliny osiągają wtedy dużą wysokość i wytwarzają znaczną ilość zielonej masy. Jednocześnie ich tkanki zawierają jeszcze stosunkowo mało włókna, a ich struktura nie jest jeszcze w pełni stabilna. Łodygi pozostają więc bardziej podatne na zginanie, pękanie i wyłamywanie pod wpływem silnego wiatru.

W późniejszych etapach rozwoju łodyga stopniowo drewnieje i zwiększa swoją odporność na uszkodzenia mechaniczne. Burza występująca przed kwitnieniem może zatem spowodować znacznie większe szkody niż podobne zjawisko na późniejszym etapie wegetacji.

ZDJĘCIE 2.Kukurydza w fazie wiechowania przed kwitnieniem

Kukurydza leży po burzy – czy się podniesie?

Odpowiedź zależy przede wszystkim od rodzaju uszkodzenia. Na plantacji po burzy można zaobserwować dwa główne problemy:

• złamanie lub pęknięcie łodygi, czyli green snapping;
• wyleganie korzeniowe, podczas którego cała roślina pochyla się przy powierzchni gleby.

Z daleka oba zjawiska mogą wyglądać podobnie. Ich wpływ na dalszy rozwój kukurydzy jest jednak zupełnie inny.

Green snapping – kiedy złamana kukurydza się nie podniesie?

Green snapping oznacza złamanie zielonej, intensywnie rosnącej łodygi. Do uszkodzenia może dojść w środkowej części rośliny albo wyżej, bezpośrednio przed wiechą.

Jeżeli łodyga została przełamana na pół, roślina nie jest w stanie prawidłowo transportować wody i składników pokarmowych. Nie podniesie się już do pionu i najczęściej nie wytworzy pełnowartościowej kolby.

Niekiedy roślina pozostaje częściowo połączona zewnętrznymi tkankami. Może wtedy zachować zielony kolor przez pewien czas, ale jej możliwości dalszego rozwoju są mocno ograniczone.

Całkowicie złamana łodyga oznacza zazwyczaj utratę potencjału plonowania tej rośliny. Im większy udział takich roślin na plantacji, tym większe ryzyko obniżenia plonu.

ZDJĘCIE 3. Green snapping – złamana łodyga kukurydzy po burzy

Jak rozpoznać green snapping?

Roślinę należy obejrzeć w miejscu zgięcia. O złamaniu łodygi świadczą:

• wyraźne pęknięcie lub złamanie łodygi;
• zwisająca górna część rośliny;
• przerwanie wewnętrznych tkanek;
• brak możliwości powrotu rośliny do pionu.

Jeżeli łodyga jest jedynie wygięta, ale nie pękła, roślina nadal może kontynuować rozwój.

Wyleganie korzeniowe – czy pochylona kukurydza się wyprostuje?

Wyleganie korzeniowe występuje wtedy, gdy roślina zostaje przechylona wraz z systemem korzeniowym, ale jej łodyga pozostaje cała.

Na etapie intensywnego wzrostu takie rośliny mogą stopniowo kierować górną część łodygi z powrotem ku górze. Kukurydza nie zawsze odzyska idealnie pionowy pokrój, jednak dopóki jest zielona, rośnie i nie ma pękniętej łodygi, nadal ma szansę kontynuować rozwój oraz wytworzyć kolbę.

Wyleganie korzeniowe jest więc zazwyczaj mniej niebezpieczne niż green snapping. Duże znaczenie ma jednak stopień pochylenia roślin oraz stan ich systemu korzeniowego.

ZDJĘCIE 4. WYLEGANIE KORZENIOWE KUKURYDZY PO SILNYM WIETRZE

Jak rozpoznać wyleganie korzeniowe?

W przypadku wylegania korzeniowego:

• łodyga nie jest przełamana;
• zgięcie zaczyna się przy powierzchni gleby;
• cała roślina jest pochylona w jednym kierunku;
• część systemu korzeniowego może być odsłonięta;
• górna część rośliny z czasem zaczyna ponownie rosnąć pionowo.

Korzenie przybyszowe mogą stanowić dla rośliny dodatkowe podparcie. Nie zabezpieczają jej całkowicie przed silnym wiatrem, ale mogą ograniczać ryzyko dalszego przechylania.

Jaki wpływ na plon ma połamana kukurydza?

Wpływ burzy na plon zależy od rodzaju i skali uszkodzeń.

Roślina ze złamaną łodygą przed kwitnieniem lub zawiązaniem kolby najczęściej nie zbuduje plonu. W praktyce oznacza to zmniejszenie efektywnej obsady roślin na hektarze.

W przypadku wylegania korzeniowego sytuacja może być mniej poważna. Jeśli łodyga pozostaje nieuszkodzona, a roślina nadal aktywnie rośnie, może wytworzyć kolbę i częściowo wykorzystać swój potencjał.

Na końcowy wynik wpływają również:

• faza rozwojowa kukurydzy w momencie burzy;
• udział uszkodzonych roślin;
• stopień uszkodzenia korzeni;
• warunki pogodowe po wystąpieniu szkody;
• zdolność odmiany do utrzymania pionowego pokroju.

Grad również może ograniczyć plonowanie kukurydzy

Burzy może towarzyszyć grad, który uszkadza blaszki liściowe. Poszarpane lub podziurawione liście mają mniejszą powierzchnię zdolną do prowadzenia fotosyntezy. Dodatkowo takie uszkodzenia są często bramą do wnikania chorób grzybowych i przede wszystkim wirusowych.

Znaczenie takich uszkodzeń zależy od ich intensywności i fazy rozwojowej roślin. Im więcej aktywnej powierzchni liściowej zostanie utracone w okresie budowania kolby, tym większe może być ograniczenie potencjału plonowania.

ZDJĘCIE 6 USZKODZENIA LIŚCI KUKURYDZY PO GRADOBICIU

Odmiana ma znaczenie dla odporności na wyleganie

Rośliny różnych odmian nie reagują na silny wiatr w taki sam sposób. Na jednej plantacji lub w jednym doświadczeniu można zaobserwować odmiany mocno połamane i wylegnięte oraz takie, które w podobnych warunkach pozostają niemal pionowe.

Różnice mogą dotyczyć między innymi:

• wytrzymałości łodygi;
• budowy i rozwoju systemu korzeniowego;
• wysokości roślin;
• rozmieszczenia zielonej masy;
• odporności na wyleganie łodygowe i korzeniowe.

Dlatego odmiany kukurydzy Lidea są obserwowane nie tylko pod względem wysokości plonu. W doświadczeniach rozwojowych oceniana jest również ich reakcja na trudne warunki pogodowe.

Genotypy wykazujące dużą podatność na złamania i wyleganie mogą zostać wyeliminowane z dalszego rozwoju, nawet gdy osiągają dobre wyniki plonowania. Odmiana powinna bowiem nie tylko posiadać wysoki potencjał, ale również umożliwiać jego wykorzystanie w zmiennych warunkach polowych.

ZDJĘCIE 7. RÓŻNICE MIĘDZY ODMIANAMI KUKURYDZY W ODPORNOŚCI NA WYLEGANIE 

Kukurydza po burzy – najważniejsze wnioski

Nie każdą plantację zniszczoną po burzy należy spisywać na straty.. Jeżeli roślina została pochylona przy korzeniu, ale jej łodyga pozostała cała, może częściowo lub całkowicie wrócić do pionu.

Znacznie poważniejszym uszkodzeniem jest green snapping, czyli złamanie zielonej łodygi. Roślina przełamana na pół najczęściej nie wytworzy plonu.

Po przejściu burzy najważniejsze jest więc odróżnienie wylegania korzeniowego od złamania łodygi oraz określenie, jak duża część plantacji została uszkodzona.

Najczęściej zadawane pytania

Czy kukurydza po burzy się podniesie?

Tak, jeżeli łodyga nie została złamana, a roślina jest nadal zielona i aktywnie rośnie. Kukurydza wylegająca korzeniowo może stopniowo kierować górną część łodygi ku górze.

Czy złamana kukurydza będzie dalej rosła?

Całkowicie przełamana łodyga nie odzyska prawidłowej sprawności. Taka roślina najczęściej nie wykształci pełnowartościowej kolby.

Czym różni się green snapping od wylegania korzeniowego?

Green snapping to złamanie łodygi. Wyleganie korzeniowe oznacza przechylenie całej rośliny przy powierzchni gleby bez przerwania łodygi.

Kiedy kukurydza jest najbardziej narażona na złamanie?

Duże ryzyko występuje w okresie intensywnego wzrostu, przed kwitnieniem i zawiązywaniem ziarniaków. Rośliny mają wtedy dużo zielonej masy, a ich łodygi nie są jeszcze w pełni zdrewniałe.

Czy wszystkie odmiany kukurydzy tak samo reagują na silny wiatr?

Nie. Między odmianami występują wyraźne różnice w odporności na złamanie łodyg i wyleganie korzeniowe. Dlatego cechy te są oceniane podczas doświadczeń rozwojowych.

Sprawdź odmiany kukurydzy Lidea i wybierz rozwiązanie dopasowane do warunków panujących w Twoim gospodarstwie.

POZNAJ ODMIANY KUKURYDZY LIDEA